దారులు కాచే (బుఱ్ఱకధ) - మనదేశం (1949) చిత్రం నుండి ఘంటసాల, సి.కృష్ణవేణి

1949 సంవత్సరంలో విడుదలైన ఎం.ఆర్.ఏ. సంస్థ నిర్మించిన మనదేశం చిత్రం నుండి ఘంటసాలసి.కృష్ణవేణి తో పాడిన “దారులు కాచే  (బుర్రకధ) “ అనే ఈ బృందగీతం  రచన సముద్రాల సీ., స్వరపరచినది  ఘంటసాల. ఈ చిత్రంలో తారాగణం ఎన్.టి.రామారావు (తొలి పరిచయము), నాగయ్య, సి.హెచ్.నారాయణరావు, సి.కృష్ణవేణి. ఈ చిత్రానికి నిర్మాత సి.కృష్ణవేణి మరియు దర్శకుడు ఎల్.వి.ప్రసాద్. దీనిని సి.కృష్ణవేణి, బాలసరస్వతి పై చిత్రీకరించారు. ఈ చిత్రం 24.11.1949 న విడుదలైంది.

కృతజ్ఞతలు: ఈ పాట సాహిత్యాన్ని తన “శతాబ్ది గాయకుడు ఘంటసాల” పుస్తకం ద్వారా అందించిన శ్రీ చల్లా సుబ్బారాయుడు గారికి హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు.

మన దేశం (1949) నుండి 'జయ జననీ పరమ పావని'

స్వాతంత్ర్య సముపార్జనలో ఎందరో నేతలు చేసిన త్యాగాలు, అవిరామ కృషి వలన మనకు 1949 ఆగస్టు 14 అర్ధరాత్రి స్వరాజ్యం వచ్చింది. అందులో ప్రముఖ పాత్ర వహించిన వ్యక్తి, మన 'జాతిపిత' మోహన్‌దాస్‌ కరమ్‌ చంద్‌ గాంధీ. అహింసను ఆయుధంగా చేసుకుని అపూర్వ విజయాన్ని సాధించాడా మహానుభావుడు. అందుకే మహాత్ముడైనాడు. ప్రస్తుత ప్రపంచ పరిస్థితి చూస్తే ఎక్కడ చూసినా హింస పెచ్చుపెరిగి పోయింది. హింసతోనే అన్నీ సాధించగలమనే విద్రోహ శక్తులు ఉధృతంగా ఉన్నాయి. ఈ ప్రపంచానికి గాంధీజీ గొప్పతనం గాని, ఆయన ఆశయాలను గౌరవించడం తెలియదు. మూడు సార్లు మహాత్ముని పేరు ప్రతిపాదించినా ఆయనకు శాంతి పురస్కారాన్ని త్రోసిపుచ్చారు కుసంస్కారులు. అమరుడైన ఆ మహా మహునికి అశ్రు నివాళులు. 

స్వాతంత్ర్య సంగ్రామ నేపథ్యంలో 1949 లో "విప్రదాస్" అనే శరత్ వ్రాసిన బెంగాలీ నవల ఆధారంగా మీర్జాపురం రాజా వారి సతీమణి సి.కృష్ణవేణి నిర్మించిన చిత్రం మనదేశం. ఇందులో సబ్ ఇన్‌స్పెక్టర్ వేషంలో రంగ ప్రవేశం చేసి, తరువాతి కాలంలో తెలుగువారికి ఒక మరపురాని కథానాయకుడుగా, ఒక ప్రముఖ ముఖ్యమంత్రిగా, ఎందరికో స్ఫూర్తినిచ్చిన వ్యక్తి నందమూరి తారక రామారావు (ఎన్‌.టి.ఆర్). మన దేశం చిత్రానికి  సంగీతానికి సర్వబాధ్యతలు తొలిసారిగా ఘంటసాల మాస్టారు నిర్వహించారు. కనుక ఇది సంగీతదర్శకునిగా మాస్టారి మొదటి చిత్రం. దర్శకత్వం ఎల్.వి.ప్రసాద్. సముద్రాల రాఘవాచార్యులు కథ, పాటలు వ్రాసారు. భారతదేశపు నైసర్గిక స్వరూపాన్ని దౄష్టిలో వుంచుకుని, దేశ ఎల్లలలను ఉటంకిస్తూ, వివిధ నదులను స్మరిస్తూ, వ్రాసిన భావగర్భిత గీతం జయజననీ పరమ పావని. ఈ పాటను, మాస్టారు, సి. కృష్ణవేణి, బృందం పాడారు. 

	చిత్రం:	మన దేశం (1949)
	రచన:	సముద్రాల రాఘవాచార్య (సీనియర్)
	సంగీతం:	ఘంటసాల వెంకటేశ్వర రావు
	గానం:	ఘంటసాల, సి.కృష్ణవేణి, బృందం
పల్లవి:	అందరు:	జయజననీ పరమపావని జయజయ భారత జననీ	| జయజననీ |
		జయజననీ పరమపావని
చ:	కృ-బృం:	శీతశైల మణిశృంగ కిరీటా	| శీతశైల |
	ఘం-బృం:	సింహళ జాంబూ పద పీఠా
	అందరు:	శీతశైల మణిశృంగ కిరీటా
		సింహళ జాంబూ పద పీఠా
	అందరు:	వింధ్య మహీధర మహామేఖలా	| వింధ్య |
		విమల కాశ్మీర కస్తూరి రేఖా	| విమల |
		జయజననీ పరమపావని జయజయ భారత జననీ
		జయజననీ పరమపావని
	ఘం:	ఆ...ఆ...ఆ..
చ:	కృ-బృం	గంగా, సింధూ, మహానదీ
	ఘం-బృం	గౌతమీ, కృష్ణా, కావేరీ
	కృ-బృం	గంగా, సింధూ, మహానదీ
	ఘం-బృం	గౌతమీ, కృష్ణా, కావేరీ
	అందరు:	జీవసార పరిపూజిత కోమల సస్య విశాలా శ్యామలా	| జీవధార |
		సస్య విశాలా శ్యామలా
		జై జయజననీ పరమపావని జయజయ భారత జననీ
		జయజననీ పరమపావని జయజయ భారత జననీ
		జయజయ భారత జననీ
		జయజయ భారత జననీ
		జయజయ భారత జననీ

Thanks to Wikipedia for the information; Project Ghantasala for the song and Sakhyaa.com for lyrics.

పరవశింపజేసే ప్రణయ గీతం - తెలియ వశమా పలుక గలమా - కీలు గుఱ్ఱం నుండి

1949 లో విడుదలైన చిత్రం కీలు గుఱ్ఱం. ఈ జానపద చిత్రంలో ప్రసేనుడనే మహారాజు (ఏ.వి.సుబ్బారావు) వేటకు వెళ్ళి ఒక భువన సుందరిని (అంజలీదేవి) ని వెంటబెట్టుకొస్తాడు. నిజానికి ఈ సుందరి ఒక రాక్షసి. రాత్రి పూట రాజుగారి ఏనుగులను ఆరగిస్తుంటుంది. ఆ సుందరి మాయలో పడిపోతాడు రాజు.  ప్రసేన మహారాజు, భువనసుందరి లపై చిత్రించిన పాట "తెలియ వశమా! పలుక   గలమా!" అనే ప్రేమ గీతం. ఇందులో రాజు పెద్ద భార్య కొడుకుగా ఎ.ఎన్‌.ఆర్. మరియు ప్రసేన మహారాజుగా ఎ.వి. సుబ్బారావు నటించారు. ఈ చిత్రానికి ఘంటసాల గారి సంగీతం. 

అంజలీదేవి, ఎ.వి.సుబ్బారావు

మాస్టారితో శ్రీమతి సి.కృష్ణవేణి పాడిన యుగళ గీతం అంజలీదేవి, ఎ.వి. సుబ్బారావు ల పై చిత్రీకరించారు. కృష్ణవేణి గారు ఈ చిత్ర నిర్మాత ఐన మీర్జాపురం రాజా (మేకా రంగయ్య) గారి సతీమణి. ఈవిడ గాయని, నటి, మరియు నిర్మాత. ఈ పాట రచన చేసినది శ్రీ తాపీ ధర్మారావు నాయుడు గారు. ఈయన చాల చిత్రాలకు సంభాషణలు, పాటలు వ్రాసారు.

	చిత్రం:	కీలుగుఱ్ఱం (1949)
	రచన:	తాపీ ధర్మారావు నాయుడు
	సంగీతం:	ఘంటసాల వెంకటేశ్వర రావు
	గానం:	ఘంటసాల, సి.కృష్ణవేణి
పల్లవి:	కృష్ణవేణి:	తెలియ వశమా! పలుక గలమా!
		ప్రేమ మహిమా! ఆహాహహా..
		తెలియ వశమా! పలుక గలమా!
చరణం:	కృష్ణవేణి:	తాకినంతనే శోక రహితమై
		బ్రతుకంతా ఒక తృటి కాలములో..ఓ..	| బ్రతుకంతా |
	ఘంటసాల:	రంగలరారే బంగారముగా..
		మార్చు గదా! ముదమార్చు గదా!
		రంగలరారే బంగారముగా..
		మార్చు గదా! ముదమార్చు గదా!
	ఇద్దరు:	తెలియ వశమా! పలుకగలమా!
చరణం:	కృష్ణవేణి:	రాగ తంతువుల తీవెల వోలె..ఏ.	| రాగ తంతువుల |
		మేళవించి మన జీవిత వీణా..	| మేళవించి |
		మోహన గీతము ముద్దులొలుకగా	| మోహన |
		పాడు గదా! చెరలాడుగదా!
		తెలియ వశమా! పలుకగలమా!
చరణం:	ఇద్దరు:	మనసు మనసుతో మచ్చిక పెనగొని
		మల్లె తీవెలటు అల్లిబిల్లిగా..	| మనసు |
		జీవితమంతా పూవు పందిరిగ
		చేయు గదా! మది హాయి గదా!	| జీవితమంతా |
		తెలియ వశమా! పలుక గలమా!
		ప్రేమ మహిమా! ఆహాహహా..
		ఆహహా!

కృతజ్ఞతలు: చిత్రం గురించిన సమాచారము మరియు శ్రీ తాపీ ధర్మారావు నాయుడు గారి ఛాయాచిత్రము వికీపీడియా నుండి సేకరించడమైనది.అంజలీదేవి, ఎ.వి.సుబ్బారావుల చిత్రము చల్లా సుబ్బారాయుడు గారు ప్రచురించిన "శతాబ్దిగాయకుడు ఘంటసాల" పుస్తకము నుండి సేకరించబడినది. సాంకేతిక నిపుణుల వివరాలు, శ్రీమతి కృష్ణవేణి గారి ఛాయాచిత్రము ఘంటసాల గళామృతము పాటల పాలవెల్లి నుండి సేకరించడమైనది. వీడియో ను యూ ట్యూబ్ లో లభ్యం చేసిన ప్రణీత్ గారికి ధన్యవాదాలు. ఆడియో ఫైలు మూలం - ఓల్డ్ తెలుగు సాంగ్స్.కాం.  All the content in this blog is for Entaertainment purpose only.