9, మే 2012, బుధవారం

మలయమారుతమనే కొండగాలి – సుశీలతో మాస్టారి యుగళగీతం


"కొండగాలి తిరిగిందీ..గుండె ఊసులాడింది", ఇది 1965 లో అనుపమ చిత్ర పతాకంపై విడుదలైన "ఉయ్యాల-జంపాల" చిత్రం కోసం ఆరుద్ర గారు వ్రాయగా, దీనిని చక్కని మలయ మారుతం అనే రాగంలో బాణీ కట్టారు శ్రీ పెండ్యాల నాగేశ్వర రావు గారు. మలయం అంటే కొండ, మారుతం అంటే గాలి, ఆవిధంగా మలయమారుతం అంటే కొండగాలి.  ఆ స్ఫురణతోనే పెండ్యాల గారు ఈ పాటను మలయమారుత రాగం లో కట్టారా? వాగ్గేయకారులు శ్రీ అన్నమయ్య కూడ ఉయ్యాలకు, మలయమారుతానికి జత కలిపి "లాలనుచు నూచేరు లలనలిరు గడలా" అన్న కీర్తనలో "మలయమారుత గతులు మాటికి చెలంగ" అన్నారు. ఇక "కొండగాలి తిరిగింది" పాటకొస్తే, దానిని అద్భుతంగా గానం చేశారు ఘంటసాల మాస్టారు, శ్రీమతి పి. సుశీల గారు.  శ్రీ కె.బి.తిలక్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రానికి హిందీ మాతృక "ఝూలా". ప్రముఖ సినీనటి జయప్రదను భూమికోసం చిత్రం ద్వారా పరిచయం చేసినది తిలక్ గారే. "ఉయ్యాల జంపాల" చిత్రంలో అన్ని పాటలు ఆరుద్ర గారు వ్రాసారు. "కొండగాలి తిరిగింది" ఎవర్ గ్రీన్‌ పాట. ఎన్నిసార్లు విన్నా ఇంకా వినాలని వుంటుంది. ఈ పాటను శ్రీ జగ్గయ్య, శ్రీమతి కృష్ణకుమారి లపై చిత్రీకరించారు.  ఈ చిత్రంలోనే మాస్టారు పాడిన ఏకగళ గీతం "ఓ! పోయేపోయే చినదానా" మరియు సుశీలతో పాడిన "దాచిన దాగదు వలపు" కూడ చిరపరిచితాలే. శ్రీరాముని పైన సుశీల గారు, బృందం పాడిన "అందాలా రాముడూ ఇందీవర శ్యాముడూ" చాల ప్రసిద్ధి పొందిన పాట. శ్రీ మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ గారొక పాట పాడారీ చిత్రానికి. ఇక రాగానికొస్తే.. 

“మలయమారుతం” 16వ మేళకర్త రాగమైన చక్రవాక రాగ జన్యము. షాడవ* ఉపాంగ రాగాన్ని ప్రముఖంగా ప్రభాత గీతాలలో ఉపయోగిస్తారు.  మలయమారుత రాగాన్ని పోలిన రాగం హిందూస్థానీ సంగీతంలో లేదు. అయితే, ఈ రాగమే కర్ణాటక సాంప్రదాయ పద్ధతిలో అక్కడ ప్రాచుర్యంలో ఉంది. కరుణ, భక్తి, మరియు శాంత రసాలను  పోషించే రాగమిది.  దీని జీవస్వరాలు: గాంధార, ధైవత, నిషాదాలు. పంచమం నిలడకు మరియు ఆలాపనకును ఆధార స్వరం. మూర్చన: షడ్జమం,కోమల రిషభం,అంతరగాంధారం, పంచమం, చతుశృతిదైవతం మరియు కైశికీ నిషాదం.
           ఘంటసాల గారు ప్రైవేటు గీతాలలో సుమనోహరంగా ఆలపించిన “రేగి ముంగురుల్ నుదుట ప్రేమ సుధా మధురైక భావముల్ (ప్రభాతి)” అనే ఉత్పలమాలలో సౌకుమార్య శృంగార రసాన్ని వెల్లడించి, “లేవయ్య శ్రీహరి గోవింద లెమ్ము నిదుర” అనే వేంకటేశ్వర సుప్రభాత ప్రార్థనలో సాత్విక-దైవీక భావాలనొలికించి, "రహస్యం" చిత్రంలో గుమ్మడి గారికి ప్రాతః పూజాలాపనగా పాడిన శ్లోకం “షడాననం చందన లిప్తగాత్రం” నందు రాజస భక్తిభావాన్ని వెదజల్లి, భగవద్గీత యందు ఆత్మసంయమ యోగాన్ని గానంచేస్తూ "సర్వభూతస్థమాత్మానం" (6-26), "అసంశయం మహాబాహో" (6-35), "యోగినామపి సర్వేషాం" (6-47) అని స్వాంత మెరిగినవాడు, అభ్యాస వైరాగ్యములచేత మనోనిశ్చలతను సాధించే బోధనాన్నిచ్చి, ఈ రాగాన్ని పద్య గాన పద్ధతిలో రస వైవిధ్యంతో చిరస్మరణీయం చేశారు. ఒక్క మలయమారుత రాగంలో ఇన్నివిభిన్న భావాలా! ఇదొక అద్భుతం. ఏరాగమందైన నవ రససృష్టి చేయగల  ప్రతిభ ఆ స్వరబ్రహ్మకే సాధ్యం. “పాండవవనవాసం” లో ధర్మరాజు చేసే సూర్యస్తోత్రం భాగం “అరుణాయ శరణ్యాయ” ఇదే రాగంలో ఘంటసాల గారు స్వరపరచగా శ్రీ మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ గారి శ్రవణానందకర గానం వెనుక, మాస్టారి పద్యగాన విధానముద్ర ఒక అపూర్వ సృష్టి.  అంతేకాక, సాలూరివారు స్వరసారధ్యం వహించిన “భక్త ప్రహ్లాద” లోని "జీవము నీవే కదా!" పాటలో “భవజలధినిబడి” అను చరణాన్ని ఈ రాగంలోనే స్వరపరిచారు. ఈ శీర్షికలో మలయమారుత రాగంలో ఘంటసాల గారు  ఆలపించిన, పైన పేర్కొన్న పద్యశ్లోకాలను,  అభిమాన రాగరసికులు మరియు సంగీతాభ్యాసులు ప్రత్యేకంగా వినగలరు. రాగస్వరూపాన్ని సాంకేతికంగా సూచించే ఈ పద్యమాలకు  “వీరాభిమన్యు” చిత్రంలోని "యదాయదాహి ధర్మస్య" (4-7) చరమ శ్లోకంతో ముగింపు.   ఈ రాగమూలమైన ఇక్కడ పేర్కొనని ఎన్నో పాటలు, పద్యాలు ఉన్నవి. 
మలయమారుతం ఆడియో సంకలనం: శ్రీ ఎం.ఆర్.చంద్రమౌళి
          సత్వగుణ, శాంత మరియు కరుణరస భావాలకు ప్రాణంపోసి ఎన్నో పాటలను మనకు అందించిన ఘంటసాలగారు, మలయమారుత – చక్రవాక - వలజి రాగాల్ని, స్వీయ సంగీత దర్శకత్వంలో వివిధ సంధర్భాల నేపథ్యంలో కూర్చి రసపోషణ చేశారు.  శాస్త్రీయ సంగీత కృతులలో త్యాగరాజస్వామి వారి  “మనసా ఎటులోర్తునె” మలయమారుత రాగ లక్షణానికి ఒక ప్రఖ్యాత నిదర్శనమైతె, లలిత సంగీతంలో బహు జనాదరణ పొందిన పాట “కొండగాలి తిరిగింది” ఈ రాగాలాపనకు ఒక మణిదర్పణం. సినిమా పాటల వెనుక సంగీత స్వారస్యాన్ని పంచుకోవడమే మా ధ్యేయం గాని, రాగలక్షణాలను అభ్యాసంచేయడానికి శాస్త్రీయమార్గమే శరణ్యమని విజ్ఞులకు మనవిచేయనక్కరలేదు.
          “కొండగాలి తిరిగింది” ఈ పాట విన్నంతనే మనకు తెల్లవారివేళల ఆహ్లాదం, ఉషోదయకాలపు కొత్తభావాల తుషార బిందువులు, ప్రకృతిమాత దర్శన ధన్యతను ప్రతిబింబించే రమణీయ ఉల్లాసభావాలు స్ఫురిస్తాయి. కొండవాగులూ, నదీతరంగాలూ, అటునిటు సాగే నావలూ మన మనః పటలంలో వచ్చిపోతుంటాయి.  పాట ప్రారంభంలోనే ఇంపుగా వినిపించే జానపద తంత్రీ వాయిద్యం జారుగమకాలతో.. (సా సా సా స స) షడ్జమంలో ఈత కొట్టినట్టు గ్రామీణపాటల చిరుఛాయతో, మధుర సరాగాలశాలను పెండ్యాలగారీ మలయమారుతంలో అందించారు. వాయిద్యాల ఎంపిక, వాడిన ధాటి పాట మొత్తం జానపదీయమైతే, ఘంటసాలగారి కంఠం, జానపద-లలిత-శాస్త్రీయ రీతులన్నీ మేళవించి, క్రమంగా గోదావరి వరద పొంగులై, పాలపిట్టను పాడించి, కన్నెలేడిని ఆడించి, ప్రాప్తమున్న భావనా తీరానికి మమ్మల్ని చేరుస్తుంది. 
          పంచమంతో ప్రారంభించి, ..పా ద నీ స స సా స స…. సనిని (కొండగాలి తిరిగింది) అని పై షడ్జమం తాకి, ని స స స నీ దా నిద ప (గుండె ఊసులాడింది) అంటూ పంచమంలో ఊగిసలాడి, సా స స స  నిదప పాగ దనిద పదప గపగరిస (గోదావరి వరదలాగ కోరిక చలరేగింది) అంటూ ఎగిసిపడే "దనిద-పదప-గపగ" – దాటు ప్రయోగా అలలు లేచి అణగే నదీ తరంగాలవంటి కోరికలను ఘంటసాలగారి ప్రకంపిత గమకాలు సంకేతించడం గమనీయం. పా..గరి సరి సా.. సరి రిగ పా గరి గరి సా (ఆ… పంచమంలో నిలిచే స్థాయీభావం ముదావహం). హృదయభావస్పందనా కెరటాపై తేలి, పల్లవి మళ్ళీ షడ్జమంలో లయిస్తుంది. పంచమంతో చరణాల నుడికారం చుట్టి,  ప ద ని ద  నిసససాస సరిగరి గపగరిసా… (పుట్టమీద పాలపిట్ట పొంగిపోయికులికింది..), నిససస నిదప దపగ పదప దపగ పగ గరి స (గట్టుమీద కన్నలేడి గంతులేసి ఆడింది)… అంటూ మాస్టారితో సహగాయిని శ్రీమతి పి.సుశీల గారి గళంలో ధ్వనించిన అకారాల ఆలాపనతో స్పందించడం సువర్ణపుష్పానికి పరిమళం తోడయినట్టే. ఇలా సాగే పాటను వినాలే తప్ప వివరిచడం సాధ్యమా!
_________________________________________________________________
*అనగా ఆరుస్వరములు (Hexatonic) గలిగి, జనకరాగము (చక్రవాకం) లో గల స్వరాలు తప్ప అన్య వికృతి స్వరాలు లేని రాగం.  సర్వకాల గానార్హమైన చక్రవాక రాగంలో ’మ’ తొలగిస్తే ఉదయరాగమైన ’మలయమారుతం’ వస్తుంది. చక్రవాక రాగానికి ప్రతిమధ్యమరాగంగా నిలిచే రామప్రియ రాగంలో ’మ’ తీస్తే వచ్చేదికూడ మలయమారుతమే. మలయమారుతంలో ’రి’ తొలగించినచో వచ్చే రాగం వలజి. (హిందుస్తానిపద్ధతిలో ఇది రాత్రి రాగమైన కళావతి - చక్రవాకానికి సమీపమైనది ఆహిర్ భైరవ్ రాగ జన్యం ).



చిత్రం:      ఉయ్యాల జంపాల (1965)
రచన:      ఆరుద్ర
సంగీతం:  పెండ్యాల నాగేశ్వర రావు
గానం:      ఘంటసాల, పి.సుశీల


ఆడియో మూలం: ఓల్డ్ తెలుగు సాంగ్స్.కాం

పల్లవి: ఘంటసాల: కొండగాలి తిరిగిందీ..


కొండగాలి తిరిగింది.. గుండె ఊసులాడింది..


గోదావరి వరదలాగ కోరిక చెలరేగింది..


ఆ..ఆ..ఆ..    ఆ..ఆ..ఆ
చరణం: ఘంటసాల: పుట్టమీద పాలపిట్ట పొంగిపోయి కులికిందీ..

సుశీల: ఆ..ఆ..ఆ..    ఆ..ఆ..ఆ


పుట్టమీద పాలపిట్ట పొంగిపోయి కులికింది..


గట్టుమీద కన్నెలేడి గంతులేసి ఆడింది..

సుశీల: ఆ..అఆ..అఆఆ అఆ



చరణం: ఘంటసాల: పట్టపగలు సిరివెన్నెల భరతనాట్యమాడింది..

సుశీల: ఆఆ.. ఓ..ఓ.. అఆ..అఆఆ..

ఘంటసాల: పట్టపగలు సిరివెన్నెల భరతనాట్యమాడింది..


పట్టరాని లేత వలపు పరవశించి పాడింది..

సుశీల:
కొండగాలి తిరిగింది.. గుండె ఊసులాడింది..

ఘంటసాల: ఆ..ఆ..ఆ..ఆ..


గోదావరి వరదలాగ కోరిక చెలరేగింది..

ఇద్దరు: ఆ..అఆ..అఆఆ అఆ




ఘంటసాల: మొగలిపూల వాసనతో జగతి మురిసిపోయిందీ..ఈ..ఈ..

ఘంటసాల: మొగలిపూల వాసనతో జగతి మురిసిపోయింది..


నాగమల్లి పూలతో నల్లని జడ నవ్వింది..

సుశీల: ఆ..ఆ..ఆ. ఆ..ఆ..అఆ ఆఆఆఆ..




ఘంటసాల: పడుచుదనం ఆందానికి తాంబూలమిచ్చిందీ..ఈ..

సుశీల: ఆ..ఆ..ఆ. ఆ..ఆ..అఆ ఆఆఆఆ..

ఘంటసాల: పడుచుదనం ఆందానికి తాంబూలమిచ్చింది..


ప్రాప్తమున్న తీరానికి పడవ సాగిపోయింది..




ఘంటసాల: కొండగాలి తిరిగింది .. గుండె ఊసులాడింది

సుశీల: ఆ..ఆ..ఆ..ఆ..

ఘంటసాల: గోదావరి వరదలాగ కోరిక చెలరేగింది..

ఇద్దరు: ఆ..అఆ..అఆఆ అఆ

కృతజ్ఞతలు:  ఆడియో ఫైలు సమకూర్చిన ఓల్డ్ తెలుగు సాంగ్స్.కాం బ్లాగుకు, సాంకేతిక వివరాలు అందించిన ఘంటసాల గళామృతము పాటల పాలవెల్లి బ్లాగులకు, చిత్ర విశేషాలు సమకూర్చిన వికిపీడియా (తెలుగు) వారికి, యూ ట్యూబ్ వీడియో సమకూర్చిన trinidad526, ఘంటసాల రాగశాల నిర్వాహకులు, ప్రియ మిత్రులు శ్రీ చంద్రమౌళి గారికి  హృదయ పూర్వక ధన్యవాదాలు.

విన్నపము

ఘంటసాల మాస్టారి పాటలు, పద్యాలు, శ్లోకాల సాహిత్యాన్ని సేకరించి అభిమానులందరికి అందించాలనే చిన్న తాపత్రయం ఈ 'ఘంటసాల" బ్లాగు ఉద్దేశం. ఏవైనా పొరపాట్లు దొర్లి వుంటే ఆయా పోస్టుల దిగువన గాని, లేదా ఇ-లేఖ ద్వారా గాని తెలియజేయగలరు. నా ఇ-లేఖ చిరునామా: suryvulimiri@gmail.com

మాస్టారు పాడిన నేరు చిత్రాలు

చి- అంతస్తులు -1965 చి-అందం కోసం పందెం-1971 చి-అగ్గి బరాటా-1966 చి-అత్తా ఒకింటి కోడలే-1958 చి-అనగాఅనగా ఒక రాజు (డబ్బింగ్)-1959 చి-అన్నపూర్ణ-1960 చి-అప్పుచేసి పప్పుకూడు-1959 చి-అమరశిల్పి జక్కన్న-1964 చి-అమాయకుడు-1968 చి-ఆడ పెత్తనం-1958 చి-ఆత్మగౌరవం-1966 చి-ఆనందనిలయం-1971 చి-ఆప్తమిత్రులు-1963 చి-ఆరాధన-1962 చి-ఆస్తిపరులు-1966 చి-ఆహుతి-1950 చి-ఇద్దరు పెళ్ళాలు-1954 చి-ఇద్దరు మిత్రులు-1961 చి-ఇద్దరు మిత్రులు-1962 చి-ఉమాసుందరి-1956 చి-ఉయ్యాల జంపాల-1965 చి-ఉషాపరిణయం-1961 చి-ఋష్యశృంగ-1961 చి-ఏకవీర-1969 చి-కనకదుర్గ పూజా మహిమ-1960 చి-కన్నకొడుకు-1973 చి-కన్యాశుల్కం-1955 చి-కలసివుంటే కలదుసుఖం-1961 చి-కాళహస్తి మహత్మ్యం-1954 చి-కీలుగుఱ్ఱం-1949 చి-కుంకుమ రేఖ-1960 చి-కులగౌరవం-1972 చి-కృష్ణ ప్రేమ-1961 చి-కృష్ణ లీలలు-1959 చి-కృష్ణప్రేమ-1961 చి-కోటీశ్వరుడు-1970 చి-గంగా గౌరీ సంవాదము-1958 చి-గాంధారి గర్వభంగం-1959 చి-గాలిమేడలు-1962 చి-గుండమ్మకథ-1962 చి-గుణసుందరి కథ-1949 చి-గులేబకావళి కథ-1962 చి-గృహప్రవేశము-1946 చి-గృహలక్ష్మి-1967 చి-చండీరాణి-1953 చి-చంద్రహారం-1954 చి-చంద్రహాస-1965 చి-చరణదాసి-1956 చి-చింతామణి-1956 చి-చిట్టి తమ్ముడు-1962 చి-చెంచు లక్ష్మి-1958 చి-జగదేకవీరుని కథ-1961 చి-జయం మనదే-1956 చి-జయభేరి-1959 చి-జయసింహ-1955 చి-జరిగిన కథ-1969 చి-జీవన తరంగాలు-1973 చి-జైజవాన్‌-1970 చి-టైగర్ రాముడు-1962 చి-టౌన్‌ బస్-1957 చి-డా.ఆనంద్-1966 చి-తలవంచని వీరుడు-1957 చి-తెనాలి రామకృష్ణ-1956 చి-తేనె మనసులు-1965 చి-తోడికోడళ్ళు-1957 చి-దశావతారములు-1962 చి-దీపావళి-1960 చి-దేవకన్య-1968 చి-దేవత-1965 చి-దేవదాసు-1953 చి-దేవాంతకుడు-1960 చి-దేశద్రోహులు-1964 చి-దొంగనోట్లు (డబ్బింగ్)-1964 చి-దొరికితే దొంగలు చి-ద్రోహి-1948 చి-ధర్మదాత-1970 చి-ధర్మాంగద-1949 చి-నమ్మినబంటు-1960 చి-నర్తనశాల-1963 చి-నలదమయంతి-1957 చి-నవగ్రహపూజా మహిమ-1964 చి-నిర్దోషి-1951 చి-నిర్దోషి-1967 చి-పరమానందయ్య శిష్యుల కథ-1966 చి-పరోపకారం-1953 చి-పల్నాటి యుద్ధం-1947 చి-పల్నాటి యుద్ధం-1966 చి-పల్లెటూరి పిల్ల-1950 చి-పల్లెటూరు-1952 చి-పవిత్ర బంధం-1971 చి-పవిత్ర హృదయాలు-1971 చి-పసుపు కుంకుమ-1955 చి-పాండవ వనవాసం-1965 చి-పాండురంగ మహత్మ్యం-1957 చి-పాతాళ భైరవి-1951 చి-పిచ్చి పుల్లయ్య-1953 చి-పిడుగు రాముడు-1966 చి-పూజాఫలం-1964 చి-పెండ్లి పిలుపు-1961 చి-పెద్ద మనుషులు-1954 చి-పెళ్ళి కాని పిల్లలు-1961 చి-పెళ్ళి చేసి చూడు-1952 చి-పెళ్ళి సందడి-1959 చి-పెళ్ళినాటి ప్రమాణాలు-1958 చి-పేదరాశి పెద్దమ్మ కథ-1968 చి-పొట్టి ప్లీడరు-1966 చి-ప్రపంచం-1950 చి-ప్రమీలార్జునీయం-1965 చి-ప్రాయశ్చిత్తం-1962 చి-ప్రియురాలు-1952 చి-ప్రేమ నగర్-1971 చి-ప్రేమ-1952 చి-బంగారు గాజులు-1968 చి-బండ రాముడు-1959 చి-బందిపోటు-1963 చి-బడి పంతులు-1972 చి-బభ్రువాహన-1964 చి-బలే బావ-1957 చి-బాలనాగమ్మ-1959 చి-బాలభారతం-1972 చి-బాలరాజు కథ-1970 చి-బాలరాజు-1948 చి-బాలసన్యాసమ్మ కథ-1956 చి-బావమరదళ్ళు-1961 చి-బికారి రాముడు-1961 చి-బొబ్బిలి యుద్ధం-1964 చి-బ్రతుకుతెరువు-1953 చి-భక్త అంబరీష-1959 చి-భక్త జయదేవ-1961 చి-భక్త తుకారాం-1973 చి-భక్త రఘునాథ్-1960 చి-భక్త రామదాసు-1964 చి-భక్త శబరి-1960 చి-భట్టి విక్రమార్క-1960 చి-భలే అమ్మాయిలు-1957 చి-భాగ్యదేవత-1959 చి-భాగ్యరేఖ-1957 చి-భాగ్యవంతులు (డబ్బింగ్)-1962 చి-భామా విజయం-1967 చి-భీమాంజనేయ యుద్ధం-1966 చి-భీష్మ-1962 చి-భూకైలాస్-1958 చి-భూలోకంలో యమలోకం-1966 చి-మంచి మనసుకు మంచి రోజులు-1958 చి-మంచిరోజులు వచ్చాయి-1972 చి-మదన మంజరి-1961 చి-మనదేశం-1949 చి-మనుషులు-మమతలు-1965 చి-మరపురాని కథ-1967 చి-మర్మయోగి-1964 చి-మల్లీశ్వరి-1951 చి-మహాకవి కాళిదాదు-1960 చి-మహామంత్రి తిమ్మరుసు-1962 చి-మాయాబజార్-1957 చి-మూగ మనసులు-1964 చి-మోహినీ భస్మాసుర-1966 చి-యశొద కృష్ణ-1975 చి-యోగి వేమన-1947 చి-రంగుల రాట్నం-1967 చి-రక్త సిందూరం-1967 చి-రక్షరేఖ-1949 చి-రణభేరి-1968 చి-రత్నగిరి రహస్యం (డబ్బింగ్)-1957 చి-రహస్యం-1967 చి-రాజ మకుటం-1960 చి-రాజకోట రహస్యం-1971 చి-రాజు పేద-1954 చి-రాము-1968 చి-రుణానుబంధం-1960 చి-రేణుకాదేవి మహాత్మ్యం-1960 చి-రోజులు మారాయి-1955 చి-లక్ష్మమ్మ-1950 చి-లక్ష్మీ కటాక్షం-1970 చి-లవకుశ-1963 చి-వదినగారి గాజులు-1955 చి-వరుడు కావాలి-1957 చి-వాగ్దానం-1961 చి-వారసత్వం-1964 చి-వాల్మీకి-1963 చి-విచిత్ర కుటుంబం-1969 చి-విచిత్ర కుటుంబం-1969. పా-పి.సుశీల తో చి-విజయం మనదే-1970 చి-వినాయక చవితి-1957 చి-విమల-1960 చి-విష్ణుమాయ-1963 చి-వీర కంకణం-1957 చి-వీరఖడ్గము-1958 చి-వీరాంజనేయ-1968 చి-వెలుగు నీడలు-1961 చి-శకుంతల-1966 చి-శభాష్ రాజా-1961 చి-శభాష్ రాముడు-1959 చి-శాంతి నివాసం-1960 చి-శోభ-1958 చి-శ్రీ గౌరీ మహత్మ్యం-1956 చి-శ్రీ వల్లీ కల్యాణం (డ)-1962 చి-శ్రీ వేంకటేశ్వర వైభవం-1971 చి-శ్రీ సత్యనారాయణ మహత్యం-1964 చి-శ్రీ సింహాచలక్షేత్ర మహిమ-1965 చి-శ్రీకాకుళ ఆంధ్రమహావిష్ణువు కథ-1966 చి-శ్రీకృష్ణ కుచేల-1961 చి-శ్రీకృష్ణ తులాభారం-1966 చి-శ్రీకృష్ణ పాండవీయం-1966 చి-శ్రీకృష్ణ విజయం-1971 చి-శ్రీకృష్ణమాయ-1958 చి-శ్రీకృష్ణార్జున యుద్ధం-1963 చి-శ్రీరామభక్త హనుమాన్ (డబ్బింగ్)-1958 చి-శ్రీవేంకటేశ్వర మహత్మ్యం-1960 చి-శ్రీవేంకటేశ్వర వైభవం-1971 చి-షావుకారు-1950 చి-సంతానం-1955 చి-సంపూర్ణ రామాయణం-1972 చి-సంసారం-1950 చి-సతీ అనసూయ-1957 చి-సతీ సక్కుబాయి-1965 చి-సతీ సులోచన-1961 చి-సత్య హరిశ్చంద్ర-1965 చి-సప్తస్వరాలు-1969 చి-సరస్వతీ శపథం-1967 చి-సర్వర్ సుందరం-1966 చి-సారంగధర-1957 చి-సాహసవీరుడు-1956 (డబ్బింగ్) చి-సీతారామ కల్యాణం-1961 చి-సుమంగళి-1965 చి-స్వప్న సుందరి-1950 చి-స్వర్గసీమ-1945 చి-స్వర్ణ మంజరి-1962 చి-హరిశ్చంద్ర-1956

సహగాయనీ గాయకులు

గా-ఎ.పి.కోమల తో (3) గా-ఎం.వి.రాజమ్మ తో (1) గా-ఎల్.ఆర్.ఈశ్వరి తో (1) గా-ఎస్.జానకి తో (4) గా-గానసరస్వతి తో (1) గా-గోపాలరత్నం తో (1) గా-ఘంటసాల (72) గా-ఘంటసాల-బృందం (3) గా-జమునారాణి తో (2) గా-జి.వరలక్ష్మి తో (1) గా-జిక్కీ తో (4) గా-జిక్కీ-బాలసరస్వతి తో (1) గా-జిక్కీతో (5) గా-పలువురి తో (1) గా-పి.కన్నాంబ తో (1) గా-పి.బి.శ్రీనివాస్ తో (3) గా-పి.భానుమతి తో (9) గా-పి.లీల తో (18) గా-పి.లీలతో (2) గా-పి.సుశీల తో (46) గా-పి.సుశీల-బృందంతో (2) గా-పిఠాపురం తో (1) గా-బాలసరస్వతి తో (3) గా-బృందం తో (35) గా-బృందంతో (1) గా-బెంగుళూరు లత తో (1) గా-బెజవాడ రాజరత్నం తో (2) గా-భానుమతి-పిఠాపురం తో (1) గా-మాధవపెద్ది తో (2) గా-రాధాజయలక్ష్మి తో (2) గా-రేణుక తో (1) గా-లతా మంగేష్కర్ తో (1) గా-వి.జె.వర్మతో (1) గా-వి.సరళ తో (2) గా-శరావతి తో (1) గా-శోభారాణితో (2) గా-శ్రీదేవి తో (1) గా-సరోజిని తో (1) గా-సి.కృష్ణవేణి తో (2) గా-సుందరమ్మ తో (1)

మాస్టారి పాటల సంగీత దర్శకులు

సం-అద్దేపల్లి సం-అశ్వత్థామ సం-అశ్వద్ధామ సం-ఆదినారాయణ రావు సం-ఆర్.గోవర్ధనం సం-ఆర్.సుదర్శనం-ఆర్.గోవర్ధనం సం-ఎం.రంగారావు సం-ఎల్.మల్లేశ్వరరావు సం-ఎస్.పి.కోదండపాణి సం-ఓగిరాల సం-ఓగిరాల-అద్దేపల్లి సం-ఓగిరాల-టి.వి.రాజు సం-గాలి పెంచల సం-ఘంటసాల సం-జె.వి.రాఘవులు సం-జోసెఫ్-విజయాకృష్ణమూర్తి సం-టి.ఎం.ఇబ్రహీం సం-టి.చలపతిరావు సం-టి.జి.లింగప్ప సం-టి.వి.రాజు సం-నాగయ్య-తదితరులు సం-పామర్తి సం-పామర్తి-సుధీర్ ఫడ్కే సం-పి.శ్రీనివాస్ సం-పెండ్యాల సం-బాలాంత్రపు సం-బి.శంకర్ సం-మణి-పూర్ణానంద సం-మల్లేశ్వరరావు సం-మాస్టర్ వేణు సం-ముగ్గురు దర్శకులు సం-రాజన్‌-నాగేంద్ర సం-రాజు-లింగప్ప సం-రామనాథన్‌ సం-విజయా కృష్ణమూర్తి సం-విశ్వనాథన్‌-రామ్మూర్తి సం-వై.రంగారావు సం-సర్దార్ మల్లిక్ - పామర్తి సం-సాలూరు సం-సాలూరు-గోపాలం సం-సుదర్శనం-గోవర్ధనం సం-సుబ్బయ్యనాయుడు సం-సుబ్బరామన్‌ సం-సుబ్బురామన్ సం-సుసర్ల సం-హనుమంతరావు సం-MSV-రామ్మూర్తి-పామర్తి

మాస్టారి పాటల రచయితలు

ర-0 ర-అనిశెట్టి ర-అనిసెట్టి ర-ఆత్రేయ ర-ఆదినారాయణ రావు ర-ఆరుద్ర ర-ఉషశ్రీ ర-ఎ.వేణుగోపాల్ ర-కాళిదాసు ర-కాళ్ళకూరి ర-కొసరాజు ర-గబ్బిట ర-గోపాలరాయ శర్మ ర-ఘంటసాల ర-జంపన ర-జయదేవకవి ర-జాషువా ర-జి.కృష్ణమూర్తి ర-తాండ్ర ర-తాపీ ధర్మారావు ర-తిక్కన ర-తిరుపతివెంకటకవులు ర-తోలేటి ర-దాశరథి ర-దాశరధి ర-దీక్షితార్ ర-దేవులపల్లి ర-నార్ల చిరంజీవి ర-పరశురామ్‌ ర-పాలగుమ్మి పద్మరాజు ర-పింగళి ర-బమ్మెర పోతన ర-బమ్మెఱ పోతన ర-బాలాంత్రపు ర-బైరాగి ర-భాగవతం ర-భావనారాయణ ర-భుజంగరాయ శర్మ ర-మల్లాది ర-ముద్దుకృష్ణ ర-రాజశ్రీ ర-రామదాసు ర-రావులపర్తి ర-రావూరి ర-వారణాసి ర-విజికె చారి ర-వీటూరి ర-వేణు ర-వేములపల్లి ర-శ్రీశ్రీ ర-సదాశివ బ్రహ్మం ర-సముద్రాల జూ. ర-సముద్రాల సీ. ర-సి.నా.రె. ర-సినారె ర-సుంకర-వాసిరెడ్డి ర-సుబ్బారావు రచన-దాశరధి రచన-దేవులపల్లి రచన-పానుగంటి రచన-పింగళి రచన-బలిజేపల్లి