ఠంఠం ఠమ్మను భీషణ ధ్వనుల - పద్యాలు సంపూర్ణ రామాయణం చిత్రం నుండి

1972 లో బాపు దర్సకత్వం లో విడుదలైన సంపూర్ణ రామాయణం చిత్రంలో శోభన్ బాబు శ్రీరామునిగా, చంద్రకళ సీతగా, ఎస్.వి.రంగారావు రావణునిగా, అర్జా జనార్ధన రావు అంజనేయుడుగా నటించారు. ఆరోజుల్లో ఆంజనేయుని పాత్ర అంటే అది కేవలం అర్జా జనార్ధనరావు గారే వేసి నప్పించగలిగే వారు. ఈ చిత్రంలోని ఎక్కువ పద్యాలు శ్రీ గబ్బిట వెంకట రావు గారు వ్రాసారు. పద్యాలు ఘంటసాల మాస్టారు, మాధవపెద్ది సత్యం గార్లు పాడారు. మాధవపెద్ది గారు చిత్ర సీమలో మాస్టారి తరువాత పద్యాలు పాడటంలో చక్కని శైలి కనబరిచేవారు. ముఖ్యంగా ఎస్.వి.ఆర్.కు పద్యాలు, రేలంగి కి పాటలు ఎన్నో చిత్రాలలో పాడారు.

మహదేవన్        బాపు         ఘంటసాల     మాధవపెద్ది

చిత్రం:  సంపూర్ణ రామాయణం (1972)

రచన:  గబ్బిట వెంకటరావు

గానం:  ఘంటసాల, మాధవపెద్ది

సంగీతం:  కె.వి.మహదేవన్

ఘంటసాల:   ఠంఠం ఠమ్మను భీషణ ధ్వనుల వింటన్నారి సారించి వై

                        కుంఠుండా రఘురామమూర్తి సమరోగ్రుండై విజృంభించి నీ

                        కంఠంబుల్ భువి కూల్చునాడు తరమే కాపాడ ఫాలాక్షుకున్

                        శుంఠ! మొండితనంబుమాని శరణంచున్ రాము ప్రార్థించరా..

మాధవపెద్ది:  అరరే దుర్మతి! హహ్హహ్హహ్హ కోతి చాలునిక యేలా యీ ప్రగల్భంబు దు

                        ష్కర, గంధర్వ, సుపర్వులన్ గెలిచి సాక్షాత్ శ్రీ మహాదేవుచే

                        వరముల్ గాంచి నవగ్రహమ్ముల గతిన్ బంధించు లంకేశ్వరున్

                        నరుడా రాముడు గెల్చుట (2) రణమటన్నన్ కోతి కొమ్మచ్చులా

ఘంటసాల:   కోతియే గంభీర వారిధి కుప్పిగంతుగ దాటెరా!

                        కోతియే రాకాసి లంకిణి గుండెలదరగ గొట్టెరా!

                        కోతి నీదు అశోక వటమును గూల్చి ధ్వంసము సల్పెరా!

                        కోతియే ఎదిరింప వచ్చిన కుమతి అక్షయు జంపెరా!

                        కోతియే లంకాపురము గగ్గోలొనర్చెను నేడురా!

                        కోతికీ ఘనశక్తి వచ్చిన గూఢ మర్మము చూడరా!

                        రాతి నాతిగ మారజేసిన రామపాద రజమ్మురా!

                        రామనామ స్మరణే ముక్తికి రాజమార్గము నమ్మరా       | రామనామ |

                        రామ్ రామ్ రామ్ రామ్

                        రామరామ రఘురామ పరాత్పర రాక్షస సంహర రణధీర

                        రథాంగ ధరజన పతంగ వాహన రమారమణ నారాయణ

                        రామరామ రామసీతా రామరామ రామ్                   | రామరామ |

                        రాం రాం రాం సీతా రాం రాం రామ్   (5 సార్లు)   

గులేబకావళి కథ చెప్పి యాభై సంవత్సరాలు అయింది -అయితే అసలు కథ ఏమిటి?

1962 లో వచ్చిన ఎన్.ఏ.టి.వారి గులేబకావళి కథ కు యాభై సంవత్సరాలు నిండాయి. దీనిలో ఎన్.టి.ఆర్., జమున నాయికా నాయకులుగా నటించారు. ఒక గులేబకావళి అనేది ఒక బకావలి అనే పుష్పం పేరు. ఇది శ్రీ మధిర సుబ్బన్న దీక్షితులు వ్రాసిన కాశీ మజిలీ కథలు నుండి తీసుకున్నదంటారు. నిజానికిది హిందీ/ఉర్దూ లో "గుల్ ఎ బకావలి".   ఇందులో హీరో ముస్లిం వేషంలో కనిపిస్తాడు. అతనికి అనువుగా ఉర్దూ పదాలను తెలుగు చిత్ర సాహిత్యంలో తీసుకు రావడానికి తెలుగు, ఉర్దూ భాషలలో కవియైన శ్రీ సి. నారాయణ రెడ్డి గారిని బహుశా ఆహ్వానించి ఉండవచ్చు.  సి.నా.రే. గారు వ్రాసిన పాటలలో ఘంటసాల, సుశీల గార్లు పాడిన "నన్ను దోచుకుందువటే వన్నెల దొరసాని" సూపర్ హిట్.  ఈ చిత్రం యొక్క విశేషాలను NTV సమర్పించిన క్రింది మూడు భాగాలలో చూడగలరు.

మొదటి భాగం

రెండవ భాగం

ఆఖరి భాగం

అయితే ఈ గులేబకావళి కథకు అసలు కథ ఏమిటి? ఈ అంశాన్ని వనితా టీవీ వారు రెండు భాగాలలో సమర్పించారు. దీనిని చెబుతున్నవారు శ్రీ MBS ప్రసాద్ గారు. ముఖ్యంగా తెలుగు సినిమా కథ ఒక మూలమైన ఎం.జి.ఆర్. నటించిన అదే పేరుగల చిత్రంతో పోలిస్తే ఏయే తేడాలు వున్నాయి అన్నది తెలుస్తుంది.

ఇదీ అసలు కథ-మొదటి భాగము 

ఇదీ అసలు కథ - రెండవ భాగము 

ఘంటసాల, ఎ.పి.కోమల పాడిన రాధాకృష్ణుల ప్రణయ గీతం - బాల సన్యాసమ్మ కథ నుండి

1956 లో విడుదలైన బాల సన్యాసమ్మకథ లో శ్రీ కొంగర జగ్గయ్య, శ్రీమతి కృష్ణకుమారి గార్లు నటించారు. ఆదర్శ ప్రేమికులైన రాధాకృష్ణుల పై శ్రీ సముద్రాల రామానుజాచార్య (సముద్రాల జూనియర్) వ్రాసిన చక్కని పాటకు ర'సాలూరు రాజేశ్వర రావు గారు అద్భుతమైన బాణీని కట్టారు. ఈ చిత్రానికి మాస్టారు పాడింది ఒకే పాట. అదీ యుగళ గీతం. ఈ పాట వింటూ వుంటే మరికొన్ని సాలూరి వారి పాటలు లీలగా స్ఫురిస్తాయి. దీనిని ఘంటసాల మాస్టారు, కోమల గారు గానం చేసారు. ముఖ్యంగా ఒక చరణం అయిన తరువాత వచ్చే మాస్టారి గళం నిజంగా 'కంచుఘంట' లా అనిపిస్తుంది. పాట అందుకున్న ఊపు ఇది  నిజంగా స్వరరాజేశ్వరం అని చెబుతుంది.

చిత్రం:         బాల సన్యాసమ్మ కథ (1956)

రచన:         సముద్రాల జూనియర్

సంగీతం:      ఎస్.రాజేశ్వరరావు

గానం:         ఘంటసాల, ఎ.పి.కోమల

              మూలం: ఘంటసాల గాన చరిత.  

        కోమల:       అడుగో.. అడుగో.. అరుదెంచేను

                        బృందావన మోహనుడు

                        అడుగో అడుగో అరుదెంచేను

                        బృందావన మోహనుడు                     | అడుగో అడుగో |

                        తొందర పడకే రాధికా!                       | తొందర పడకే |

                        నంద కుమారుడు నీ వాడే                  | నంద కుమారుడు |

                        అడుగో అడుగో అరుదెంచేను

                        బృందావన మోహనుడు

        ఘంటసాల:   ఓ! ఓ..ఒఓ.. ఒఓఓ.. ఓఒఓ.

                        తెలిసీ తెలియని వలపులు చిలికే..

                        కలువల చెలువల కన్నులతో

                        విరిసీ విరియని విరజాజులతో..

                        సరసములాడె నవ్వులతో..

                        ఎదురు చూచు రాధా..ఆ..ఆ..

                        నాకెదురయ్యే రాధా..ఆ..ఆ..                | ఎదురుచూచు |

        కోమల:       ఎన్నినాళ్ళకు ఈ కనికరము

                        ఎన్నాళ్ళకు ఈ దరిశనము

                        ఎన్నో యేళ్ళుగా సలిపిన తపము

                        ఈనాడే ఫలియించినదే

                        తొందర పడకే రాధికా..                      | తొందర పడకే |

                        నంద కుమారుడు నీ వాడే..                 | నంద కుమారుడు |

        ఘంటసాల:   ఓ..ఓఓఓ ఓఓఓ

                        మధురా పురమని పేరేగానీ

                        మాధురులేమీ లేనే లేవే

                        మధురతరం మా గోకులమే

                        మధుర మధురము రాధిక ప్రేమా

                        ఎదురు చూచు రాధా.. ఆ.. ఆ..

                        నాకెదురయ్యే రాధా.. ఆ.. ఆ               | ఎదురుచూచు |

                        ఆ.. ఆ.. ఆ.. ఆ..

శ్రీ శ్రీ రచనలా అనిపించే ఆత్రేయ పాట తోడి కోడళ్ళు చిత్రం నుండి

ప్రముఖ బెంగాలీ రచయిత శ్రీ శరత్ బాబు (శరత్ చంద్ర చటర్జీ) వ్రాసిన "నిష్కృతి" నవల ఆధారంగా 1957 లో అన్నపూర్ణా వారి బ్యానరుపై తెలుగులో నిర్మించ బడిన చిత్రం తోడికోడళ్ళు.  ఈ చిత్రానికి ఘంటసాల మాస్టారు పాడిన పాటలలో ఒక చెప్పుకోదగిన పాట "కారులో షికారు కెళ్ళే పాల బుగ్గల పసిడితాన". అయితే సాహిత్య పరంగా చూస్తె "కడుపు కాలే కష్టజీవులు", "చిరుగు పాతల, బరువు బ్రతుకుల నేతగాళ్ళు, "చాకిరొకరిది సౌఖ్యమొకరిది" అనే పదాల వాడుక గమనిస్తే ఇది తప్పకుండ మహాకవి శ్రీశ్రీ గారిది అనిపిస్తుంది. కాని నిజానికి దీనిని వ్రాసినది ఆచార్య ఆత్రేయ గారు. ఈ చిత్రానికి సంగీతం సమకూర్చినది శ్రీ "మాస్టర్ వేణు" అనబడే "మద్దూరి వేణుగోపాల్" గారు.  సినీ నటుడు శ్రీ "భాను చందర్" వీరి కుమారుడే.   వేణు గారు బొంబాయిలో ని "స్కూల్ ఆఫ్ మ్యూజిక్" లో ఆరు నెలలలో నే సంగీతం లో మాస్టర్ డిగ్రీ తీసుకుని, అప్పటి నుండి "మాస్టర్ వేణు" అయ్యారు.  కారు ప్రేరణగా వచ్చిన ఈ కుర్ర కారు పాటను ఘంటసాల మాస్టారు ఎంతో సునాయాసంగా, సుమధురంగా పాడారు. ఈ పాట దృశ్య, సాహిత్యాలను ఇక్కడ పొందుపరుస్తున్నాను.  

మాస్టర్ వేణు  ఆచార్య ఆత్రేయ    ఘంటసాల

చిత్రం: తోడికోడళ్ళు (1957)

కలం:  ఆచార్య ఆత్రేయ

స్వరం: మాస్టర్ వేణు

గళం:  ఘంటసాల

 ఈ పాట యొక్క ఆడియో ఫైలు ను ఘంటసాల గాన చరిత నుండి వినండి.

ప.     కారులో.. షికారుకెళ్ళే పాలబుగ్గల పసిడితాన

        బుగ్గ మీద గులాబి రంగు ఎలావచ్చెనో చెప్పగలవా?             | కారులో |

అ.ప.  నిన్ను మించిన కన్నెలెందరో మండుటెండలో మాడిపోతే        | నిన్ను |

        వారి బుగ్గల నిగ్గు నీకు వచ్చి చేరెను తెలుసుకో                   | కారులో |

చ.     చలువరాతి మేడలోన కులుకుతావే కుర్రదానా                    | చలువ |

        మేడ కట్టిన చలువరాయి ఎలా వచ్చెనో చెప్పగలవా?

        కడుపుకాలే కష్టజీవులు ఒడలు విరిచి గనులు తొలిచి           | కడుపు |

        చెమట చలువను చేర్చి రాళ్ళను తీర్చినారు తెలుసుకో           | కారులో |

చ.     గాలిలోన తేలిపోయే చీరకట్టిన చిన్నదానా                         | గాలిలోన |

        జిలుగు వెలుగుల చీర శిల్పం ఎలా వచ్చెనో చెప్పగలవా?

        చిరుగుపాతల, బరువుబ్రతుకుల నేతగాళ్ళే నేసినారు            | చిరుగు |

        చాకిరొకరిది, సౌఖ్యమొకరిది సాగదింక తెలుసుకో                 | కారులో |

చిత్రసీమకు సినారె తొలి పరిచయం - నన్ను దోచుకొందువటే

1962 లో విడుదలైన గులేబకావళి కథ  ఎన్.టి.ఆర్., జమున నటించిన చిత్రం. దీని నిర్మాత ఎన్.టి.ఆర్. సోదరుడైన త్రివిక్రమ రావు గారు. ఈ చిత్రం "గుల్-ఎ-బకావళి" (బకావళి అనే పుష్పం) నేపధ్యంలో కాశీమజిలీ కథల ఆధారంతో నిర్మించబడిన చిత్రం. ఈ పేరుతో పలు భాషలలో వచ్చింది ఈ సినిమా. అయితే కొన్ని మార్పులున్నాయి తెలుగులో. తెలుగు చలన చిత్ర సీమలో ఒక మైలు రాయి ఈ చిత్రం. ఎందుకంటే మనకొక రసికత గల కవి శ్రీ సింగిరెడ్డి నారాయణ రెడ్డి (సి.నా.రె.) ను పరిచయం చేసింది. శ్రీ నారాయణ రెడ్డిగారు గులేబకావళి కథ తో మొదలుకుని కొన్ని వేల చక్కని గీతాలను వ్రాసారు. వారు పద్మశ్రీ, పద్మభూషణ్ అవార్డులతో పాటు, వారు వ్రాసిన విశ్వంభర కావ్యానికి ప్రతిష్టాత్మకమైన జ్ఞానపీఠ్ పురస్కారాన్ని అందుకున్నారు. చెప్పదగ్గ విషయం ఏమిటంటే తెలుగు వారిలో శ్రీ విశ్వనాథ సత్యనారాయణ గారి తరువాత ఈ అవార్డును అందుకున్నది సి.నా.రే. గారు మాత్రమె. ఇవి కాక మరెన్నో సాహిత్య పురస్కారాలు అందుకున్నారు. వారి ప్రముఖ రచన, బహుళ ప్రజాదరణ పొందిన "నన్ను దోచుకుందువటే వన్నెల దొరసాని" పాట యొక్క దృశ్య, సాహిత్యాలను ఇక్కడ పొందుపరుస్తున్నాను. ఈ చిత్రానికి సంగీతం నిర్వహించిన వారు శ్రీ జోసెఫ్ మరియు శ్రీ విజయా కృష్ణ మూర్తి గార్లకు సంగీత దర్శకునిగా ఇది తొలి చిత్రం. 

సి.నా.రె.   ఘంటసాల   పి.సుశీల

చిత్రం: గులేబకావళి కథ (1962)

కలం:  సి.నారాయణ రెడ్ది (సినారె)

స్వరం: జోసెఫ్, విజయ కృష్ణమూర్తి

గానం: ఘంటసాల, పి.సుశీల

        
        ఘంటసాల:   నన్ను దోచుకుందువటే

                        నన్ను దోచుకుందువటే వన్నెల దొరసాని

        సుశీల:        కన్నులలో దాచుకొందు నిన్నే నా స్వామి, నిన్నే నా స్వామి

        ఘంటసాల:   నన్ను దోచుకుందువటే

        సుశీల:        తరియింతును నీ చల్లని చరణమ్ముల నీడలోన                   | తరియింతును |

                        పూలదండవోలె, కర్పూర కళికవోలె, కర్పూర కళికవోలె

        ఘంటసాల:   ఎంతటి నెరజాణవొ నా అంతరంగమందు నీవు                     | ఎంతటి |

                        కలకాలం వీడని సంకెలలు వేసినావు, సంకెలలు వేసినావు

                        నన్ను దోచుకుందువటే..

                        నన్ను దోచుకుందువటే వన్నెల దొరసాని

        సుశీల:        కన్నులలో దాచుకొందు నిన్నే నా స్వామి, నిన్నే నా స్వామి

        ఘంటసాల:   నన్ను దోచుకుందువటే..

        సుశీల:        నా మదియే మందిరమై, నీవే ఒక దేవతవై                         | నా మదియే |

                        వెలసినావు నాలో, నే కలసిపోదు నీలో, కలసిపోదు నీలో

        ఘంటసాల:   ఏనాటిదొ మన బంధం ఎరుగరాని అనుబంధం                     | ఏనాటిదొ |

                        ఎన్ని యుగాలైనా ఇది ఇగిరిపోని గంధం, ఇగిరిపోని గంధం

                        నన్ను దోచుకుందువటే..

                        నన్ను దోచుకుందువటే వన్నెల దొరసాని

        సుశీల:        కన్నులలో దాచుకొందు నిన్నే నా స్వామి, నిన్నే నా స్వామి

        ఘంటసాల:   నన్ను దోచుకుందువటే